Jak żech chodził do szkoły

Termin wystawy: 21-30 czerwca 1997 r.

Lokalizacja: Szkoła Podstawowa z Polskim Językiem Nauczania im. Henryka Sienkiewicza w Jabłonkowie

Współorganizatorzy PSP w Jabłonkowie

Scenariusz i realizacja: dr Danuta Branna

Wystawa ta została zorganizowana z okazji 70. rocznicy założenia Polskiej Szkoły Wydziałowej im. Henryka Sienkiewicza i była poświęcona historii szkolnictwa polskiego w regionie jabłonkowskim

W wystawie wykorzystano kroniki, dokumenty i fotografie z archiwum szkoły, materiały wypożyczone od osób prywatnych oraz zbiory Ośrodka Dokumentacyjnego.

Ważniejsze daty w dziejach harcerstwa w lewobrzeżnej części Śląska Cieszyńskiego


1400 - 1550

pierwsze wzmianki o Jabłonkowianach kształcących się na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

1652

pierwsza wzmianka o nauczaniu w Jabłonkowie: "Rektor pobiera od każdego mieszczanina po 3 gr., od chłopów z Nawsia ma 18 gr., od ślubu 3 czeskie, od chrztu i wywodu 6 hal., budynku szkolnego nie ma." (cytat wg. Franciszka Popiołka)

1652 - 1679

na podstawie prośby wizytatora biskupiego mieszczanie jabłonkowscy udzielili mieszkania dla rektora i organisty.

1688

wzmianka o budynku szkolnym wzniesionym z drewna, z mieszkaniem dla rektora i organisty. W zimie do szkoły chodzi około 60 dzieci, w lecie mniej.

XVII - XVIII w.

w Jabłonkowie działa szkoła parafialna zorganizowana według systemu trywialnego: nauka 3 zasadniczych przedmiotów - czytania, pisania i rachunków.

Pocz. XIX w.

starania duchownych jabłonkowskiego dziekanatu o zezwolenie na naukę w języku polskim.

1848

dziekan ks. Wawrzyniec Piontek organizuje w sprawie postulatu nauczania w języku polskim deputację obywateli do cesarza Ferdynanda.

II poł. XIX w.

w Jabłonkowie działa szkoła utrakwistyczna - klasa 1. - 3. uczy się w języku polskim, od klasy 4. nauka przebiega w języku niemieckim.

1870-71

dzięki przebudówce uzyskano czwarty lokal klasowy (dotychczas uczono się w trzech klasach).

1876

liczba zapisanych uczniów w klasie 2. wynosi 120 dzieci, wprowadzona jest nauka na zmiany.

1882

rozpoczęcie budowy nowej szkoły obok kościoła.

23 października 1883

otwarcie nowej szkoły 5-cio klasowej. Kierownikiem szkoły jest Jan Netter.

1918

po upadku Monarchii Austriacko - Węgierskiej nauczyciele podejmują decyzję o prowadzeniu zajęć po polsku.

1921

otwarcie pierwszej klasy czeskiej szkoły ludowej (mieści się w budynku szkoły przy kościele).

1922

otwarcie czeskiej szkoły wydziałowej.

kwiecień 1922

obywatele Jabłonkowa i 5-ciu sąsiednich gmin wystosowali podanie do krajowej rady szkolnej w Opawie o zezwolenie na otwarcie polskiej szkoły wydziałowej (urzędy odmówiły). W komitecie działającym na rzecz otwarcia szkoły pracują: Jerzy Cienciała, Izydor Kopecki, Szczepan Sikora, Paweł Jeżowicz i Jan Kostelnoszek.

1926

komitet uzyskał zezwolenie na otwarcie prywatnej szkoły wydziałowej. Jej założycielem stała się Macierz Szkolna w Czechosłowacji.

1 września 1926

zagajenie nauki szkoły wydziałowej w dwu lokalach szkoły przy kościele. Grono nauczycielskie tworzą: Rudolf Paszek - dyrektor, Jan Badura, Józef Maryniok, Helena Taska, Bronisława Poloczkówna, Leopold Marszałek.

1927-28

dla potrzeb 3. klasy wynajęto lokal w domu Towarzystwa Oszczędności i Zaliczek.

1927

Macierz Szkolna wytworzyła komitet budowy szkoły pod przewodnictwem I. Kopeckiego. Budynek szkolny został wzniesiony na parceli podarowanej przez obywatela Danka, koszty budowy w wysokości 1 mln koron pokryła Macierz Szkolna, za pieniądze ofiarowane przez obywateli miasta i okolicy (200 tys.) zakupiono inwentarz i ogród przed szkołą.

1 września 1928

zagajenie nauki w nowym budynku, otwarcie ochronki w tym samym budynku.

9 września 1928

uroczystość poświęcenia budynku szkolnego.

1937-38

otwarcie nadobowiązkowej 4. klasy szkoły wydziałowej.

1938

starania o przejęcie szkoły przez państwo.

od 1 października 1938

w budynku szkoły wydziałowej działają niższe klasy gimnazjum, dyrektorem jest Franciszek Szymonik.

1939-45

polska szkoła wydziałowa (tak samo jak szkoła ludowa przy kościele) zamieniona jest na urząd NSDAP, pod koniec wojny kwateruje w szkole wojsko.

1945

Powiatowa Rada Szkolna w Cz. Cieszynie mianuje dyrektorem szkoły wydziałowej Karola Piegzę z Łazów.

10 września 1945

zagajono naukę. Nauczyciele oraz starsi uczniowie zajęli się zdobywaniem pierwszych mebli do zdewastowanej szkoły. O przydzielaniu dzieci do klas decyduje poziom wiedzy.

23 grudnia 1945

odbywa się pierwsze powojenne przedstawienie - "Jasełka".

16 czerwca 1946

wspólny festyn polskiej szkoły wydziałowej oraz szkoły ludowej z Jabłonkowa i z Piosecznej.

1 stycznia 1947

10 marca 1947 - podpisanie Umowy o przyjaźni i wzajemnej współpracy między Polską i Czechosłowacją.

1947

pod koniec roku dotacja powiatowa umożliwia wyrównać długi i przeprowadzić niezbędny remont.

21 kwietnia 1948

wprowadzenie w życie ustawy o jednolitej szkole - wszystkie szkoły stają się państwowe.

od 1 stycznia 1949

wydatki rzeczowe szkoły pokrywane są przez władze miejskie.pocz.

lat 50. XX w.

uczniowie z okolicznych gmin zaczynają korzystać z możliwości dojazdu autobusem.

1950-57

wprowadzone egzaminy końcowe, przebiega zatrudnianie absolwentów szkoły na podstawie decyzji urzędu pracy.

1953-54

zanika podział na szkołę ludową i wydziałową, szkołą podstawową stają się "ośmiolatki". Dyrektorem nowo powstałej polskiej szkoły ośmioletniej zostaje K. Piegza, zastępcą G. Słowik, w latach 1956 - 60 jest zastępcą K. Heczko. Szkoła wynajęła działkę szkolną i dzięki darom pieniężnym i pomocy rodziców wybudowano budynek do zajęć prac warsztatowych.

1959-60

wprowadzenie dziewięcioletnich szkół podstawowych. Dyrektorem szkoły zostaje Gustaw Słowik.

sierpień 1971

zapada decyzja wybudowania nowej 27-klasowej szkoły składającej się z bloku czeskiego i bloku polskiego.

2 września 1974

otwarcie nowej szkoły. Polska szkoła podstawowa opuszcza budynek przy kościele i przenosi klasy od 1. - 5. do dawnej szkoły wydziałowej, natomiast klasy 6. - 9. do nowego budynku.

1976

dyrektorem szkoły zostaje Jan Cieślar.

1990

dyrektorem zostaje Sylwia Mrózek.

powrot...

 

Wspierają nas:

 
Ochrana osobních údajů
Created by toras.cz
Kongres Polaków w Republice Czeskiej, Hrabinská 458/33, 737 01 Czeski Cieszyn